Piotr J. Lange, recenzja artykułu Katarzyny Czerwonki pt. “PTSD i C-PTSD a uzależnienia”

Artykuł pani Katarzyny Czerwonki z czwartego numeru kwartalnika „TERAPIA osób uzależnionych i ich bliskich” pt.: ”PTSD i C-PTSD a uzależnienia” wnikliwie porusza
kwestie związane z tematem uzależnień oraz roli traumy. Czytałem ten artykuł z zainteresowaniem, ciesząc się tym momentem, jak czyta się coś, z czym w pełni się
zgadzamy, aż chce się wykrzyknąć: “Tak, też tak myślę!” Z pełnym przekonaniem podzielam zdanie autorki, uznając istnienie pewnego rodzaju grupowej amnezji. To swoiste zjawisko, rodzaj nawyku zamykania oczu na aspekty, które mogą być niezrozumiałe lub wymagać większego zaangażowania w pracę z pacjentem. Być może wynika to również z przeciążenia pracą lub obaw przed sięgnięciem głębiej w niektóre kwestie.
Podkreślam rolę traumy dziecięcej, za profesor Elżbietą Zdankiewicz-Ścigała nazywając ją traumą przez małe „t”. Spostrzeżenia wielu naukowców na temat ogromnego znaczenia tych traum dla rozwoju dziecięcego mózgu oraz wpływu na strategie radzenia sobie w dorosłym życiu są niezwykle istotne. Artykuł pani Czerwonki stawia w centrum uwagi nie tylko samą traumę, ale także konsekwencje, jakie niesie dla naszego funkcjonowania w życiu dorosłym.
Autorka określiła uzależnienie jako swoiste schronienie, funkcjonujące na zasadzie “chemicznej dysocjacji”. Ten termin obrazowo odzwierciedla głęboki mechanizm
nałogowego regulowania uczuć, analogiczny do tego, jak dorosła osoba, mając do czynienia z trudnościami w dzieciństwie, korzystała z mechanizmu dysocjacji w celu radzenia sobie z sytuacją. Ponieważ temat jest obszerny, pozwolę sobie na podjęcie dyskusji i poszerzenie go o kolejne istotne wydarzenia.
Dyskutując w tym temacie warto wspomnieć o pionierskim badaniu Adverse Childhood Experience, przeprowadzonym w latach 90 przez Vincenzo Felittiego i Roberta Anda. To badanie skupiło się na relacji między traumatycznymi przeżyciami dziecięcymi a późniejszym stanem zdrowia fizycznego i psychicznego jednostki. Jednak równie ważne jest odniesienie się do analogicznej inicjatywy przeprowadzonej w Polsce w 2018 roku na zlecenie Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) i Ministerstwa Zdrowia. Przeprowadzone wśród 1722 studentów z pięciu polskich uczelni badanie miało na celu ocenę częstotliwości
przypadków krzywdzenia dzieci oraz negatywnych przeżyć z okresu dzieciństwa, a także ich powiązań z zachowaniami ryzykownymi dla zdrowia. Uzyskane wyniki jednoznacznie wskazały na znaczący związek między tymi doświadczeniami a niezdrowymi postawami, co podkreśla konieczność inwestowania w programy prewencyjne.
Wnioski z publikacji inspirują do refleksji nad praktyką terapeutyczną, ukazując istotne aspekty wartościowe w pracy z pacjentami. Artykuł stanowi cenny wkład w zrozumienie relacji między traumą dziecięcą a problemami uzależnień, dodając swoją cegiełkę do poszukiwań skutecznych dróg w profilaktyce i leczenia uzależnień.


Piotr J. Lange, student V roku Psychologii na Uniwersytecie SWPS, Specjalista terapii
uzależnień w trakcie certyfikacji.

Bibliografia
Felitti, V. J. (2002). The Relation Between Adverse Childhood Experiences and Adult Health: Turning Gold into Lead.
Permanente Journal, 6(1), 44–47. doi:10.7812/tpp/02.994
Makaruk, K., Włodarczyk, J., Sethi, D., Michalski, P., Szredzińska, R., & Karwowska, P. (2018). Negatywne
doświadczenia w dzieciństwie i związane z nimi zachowania szkodliwe dla zdrowia wśród polskich studentów. Dziecko
Krzywdzone. Teoria Badania Praktyka, 17(2). Wydawca: Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę