„Trauma: Wieloaspektowy wpływ na jednostkę” agata piasecka

Trauma, będąca skutkiem zarówno doświadczeń emocjonalnych, jak i fizycznych, wywiera

kompleksowy wpływ na funkcjonowanie jednostki. Obejmuje ona psychiczne, emocjonalne i fizyczne

aspekty, wynikające z różnorodnych sytuacji, takich jak wypadki, przemoc, utrata bliskiej osoby czy

doświadczenia wojenne.

Analiza neurobiologii traumy koncentruje się na zrozumieniu, w jaki sposób traumatyczne przeżycia

oddziałują na struktury i funkcje mózgu. Obronne mechanizmy, takie jak układ limbiczny i reakcje

układu nerwowego autonomicznego, są aktywowane w sytuacjach traumatycznych. Długotrwały

stres może prowadzić do nadmiernej aktywacji układu współczulnego i wydzielania hormonów

stresu, co skutkuje strukturalnymi zmianami w mózgu, wpływającymi na regulację emocji, pamięć i

funkcje wykonawcze.

W kontekście uzależnień, kluczową rolę odgrywa układ nagrody, oparty na dopaminie. Stanowi to

fundamentalny mechanizm motywacji, uczenia się i regulacji emocji. Substancje psychoaktywne

wpływają na ten układ, powodując wzmożone wydzielanie dopaminy. Zjawisko tolerancji i

uzależnienia wiąże się z adaptacją tego układu, skłaniając jednostkę do poszukiwania większych ilości

substancji uzależniającej dla uzyskania tego samego efektu.

Autor “Bliskiego Spotkania z Uzależnieniem,” Gabor Mate, podkreśla znaczenie warunków

koniecznych do prawidłowego rozwoju mózgu. Stabilne środowisko, wsparcie emocjonalne i

odpowiednie bodźce sensoryczne są kluczowe dla zdrowego rozwoju układu nagrody. Mate analizuje

wpływ traumy, zwłaszcza zaniedbania emocjonalnego w dzieciństwie, na rozwój mechanizmów

obronnych, w tym uzależnień, jako formy radzenia sobie z trudnościami wynikającymi z traumy.

Wczesnodziecięce doświadczenia mają istotne konsekwencje dla podatności jednostki na

uzależnienia w późniejszym okresie życia. Pozytywne doświadczenia, sprzyjające zdrowemu

rozwojowi układu nagrody, mogą działać ochronnie przed uzależnieniem. Stres w dzieciństwie

natomiast może wpływać na funkcjonowanie układu nagrody, zwiększając podatność na

uzależnienia.

Zrozumienie związku między traumą, neurobiologią mózgu a układem nagrody jest kluczowe dla

pełniejszego zrozumienia mechanizmów uzależnień. Wczesnodziecięce doświadczenia mają

długotrwałe konsekwencje dla funkcjonowania mózgu i podatności na uzależnienia, co podkreśla

kompleksową naturę tych związków. Warto kłaść nacisk na znaczenie zdrowych relacji i

odpowiedniego wsparcia emocjonalnego w procesie rozwoju, aby przeciwdziałać negatywnym

skutkom traumy.